Nieuw financieringsstelsel op koers, BMK kritisch op lagere vergoeding voor ouders
Het kabinet ligt op koers om het nieuwe financieringsstelsel voor de kinderopvang op 1 januari 2029 in te voeren. Dat schrijven minister Aartsen en staatssecretaris Eerenberg in hun Kamerbrief van 21 september. De BMK verwelkomt die voortgang en steunt het nieuwe stelsel, al zal de uitwerking nog veel van alle partijen vragen. Tegelijkertijd zijn wij kritisch op de aangekondigde verlaging van de overheidsvergoeding in het nieuwe stelsel van 96% naar 95,6%.
Lagere vergoeding
Vorige week lekte het nieuws over de lagere vergoeding al uit bij RTL. De BMK reageerde daarop bij de NOS en sprak haar zorgen uit over de gevolgen voor ouders.
Maandagavond 21 september besteedde de NOS opnieuw aandacht aan de gevolgen van de lagere vergoeding, met name voor ouders met lage inkomens.
Betaalbaarheid en zekerheid voor ouders
Met de verlaging wil het kabinet 60 miljoen euro aan uitvoerings- en toezichtkosten dekken. De bewindspersonen noemen de bijdrage van ouders daardoor ‘iets hoger’. Maar de eigen bijdrage stijgt van 4% naar 4,4% van de maximumuurprijs: een stijging van 10%. Voor ouders met lage inkomens is dat veel geld. Ook middeninkomens die dankzij het ingroeipad — de stapsgewijze verhoging van de kinderopvangtoeslag richting 2029 — op een vergoeding van 96% rekenen, krijgen met een achteruitgang te maken. Dat was nou net niet de bedoeling van de wet.
Daarnaast roept de verlaging vragen op over de zekerheid voor de toekomst. Als de vergoeding nu naar 95,6% gaat, wie garandeert dan dat deze in 2030 niet verder daalt? Die onzekerheid is geen goede start van een nieuw stelsel.
De BMK blijft zich inzetten om de vergoeding weer op minimaal 96% te krijgen en ouders daarover zekerheid te bieden voor de toekomst. Het wetsvoorstel moet immers nog door de Tweede en de Eerste Kamer worden behandeld.
Verdere uitwerking van het stelsel
Het kabinet ziet een dienst van algemeen economisch belang (DAEB) als de meest geschikte en juridisch houdbare manier om de financiering binnen de Europese staatssteunregels vorm te geven. Want zonder aanvullende maatregelen ziet het kabinet een reëel risico op ongeoorloofde staatssteun: overheidsfinanciering die niet voldoet aan de Europese regels. Kinderopvang krijgt daarmee een publieke taak waarvoor de overheid onder voorwaarden financiering mag verstrekken. Volgens het kabinet bieden de door BK voorgestelde alternatieven geen passende oplossing. De bewindspersonen benadrukken dat binnen de DAEB ruimte blijft voor gezonde bedrijfsvoering, investeringen en innovatie.
EY-Parthenon onderzoekt de gevolgen voor investeringen en kinderopvangorganisaties, waaronder de maatstaven voor een redelijk rendement. De uitkomsten worden eind dit jaar verwacht. Ook krijgen gemeenten meer mogelijkheden om de eigen bijdrage van ouders te vergoeden. Hiervoor is vanaf 2029 tot en met 2038 jaarlijks € 24 miljoen gereserveerd; voor eerdere invoering is momenteel geen budget.
Voor het ingroeipad in 2028 trekt het kabinet € 322 miljoen uit, € 350 miljoen minder dan eerder begroot. Daardoor zal de vraag naar kinderopvang naar verwachting minder geleidelijk toenemen en wordt de stap in 2029 groter. Beide Kamers moeten nog instemmen met de SZW-begroting voor 2027.
Webinar voor BMK-leden op 8 oktober
Het wetsvoorstel is inmiddels openbaar; het advies van de Raad van State volgt binnenkort. De BMK bestudeert het voorstel en organiseert op donderdag 8 oktober van 16.30 tot 17.30 uur een webinar over de hoofdlijnen. Dit webinar is uitsluitend toegankelijk voor BMK-leden.
Lees de Kamerbrief van 21 september
Download Wetsvoorstel financiering kinderopvang
Download Flyer NFKO belangrijkste wijzigingen
