De impact van stress bij ouders
46% van de ouders ervaart vaak tot altijd stress, blijkt uit de vijfde Staat van Gezinnen 2026. De Staat van Gezinnen is een gezamenlijk initiatief van Voor Werkende Ouders, BMK, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, WIJ Media. De gevolgen van stress zijn groot: ouders maken zich zorgen over de toekomst van hun kinderen, voelen zich onvoldoende gesteund en ervaren steeds meer druk in het dagelijks gezinsleven. Het is tijd voor een fundamentele verandering, vinden VWO, BMK, NCJ en WIJ media er moet meer aandacht komen voor gezinnen. Karen Strengers, voorzitter BMK, was aanwezig bij de presentatie van het rapport op 18 mei in Nieuwspoort.
Kansenongelijkheid groeit
Uit het onderzoek blijkt dat de toegang tot voorzieningen en ontwikkelkansen niet voor ieder gezin gelijk is. De verschillen tussen inkomensgroepen nemen toe, waardoor kansenongelijkheid verder groeit. Voor gezinnen met voldoende middelen is er meer ruimte om keuzes te maken, terwijl andere gezinnen voortdurend onder druk staan om het hoofd boven water te houden. Karen Strengers: “De kinderopvang kan hier een grote rol inspelen. Als de kansen van kinderen afhangen van het inkomen of de werksituatie van hun ouders, organiseren we ongelijkheid vanaf de start. Kinderopvang van hoge kwaliteit moet daarom toegankelijk zijn voor álle kinderen, omdat juist daar de basis wordt gelegd voor hun ontwikkeling en toekomst.”
Nederland: droomland voor gezinnen?
Nederland lijkt op het eerste gezicht goed ingericht voor gezinnen, met voorzieningen zoals kraamzorg, consultatiebureaus en kinderopvang. Toch ervaren veel ouders de praktijk anders. Gezinnen worstelen met bureaucratie, tijdgebrek, schuldgevoelens en de druk om te voldoen aan het perfecte plaatje. Kinderopvang wordt als duur en ingewikkeld ervaren, betaalbare woningen zijn schaars en verlofregelingen sluiten onvoldoende aan op de behoeften van gezinnen.
Daarnaast blijft de verdeling van zorgtaken ongelijk, mede doordat vaders op de werkvloer en in gesprekken met professionals nog te weinig ruimte ervaren om hun rol als ouder goed te vervullen.
Toekomstzorgen nemen toe
De stapeling van zorgen zorgt ervoor dat ouders zich opgejaagd en uitgeput voelen. Dat heeft impact op het gezinsleven, relaties en het welzijn van kinderen. Ouders geven aan zich vaker geïsoleerd te voelen en ervaren dat voorzieningen onvoldoende aansluiten bij wat gezinnen nodig hebben.
Opvallend is dat ouders zich dit jaar nadrukkelijk uitspreken over de toekomst. Klimaatverandering, politieke onrust, economische onzekerheid en polarisatie versterken het gevoel van onzekerheid over de wereld waarin kinderen opgroeien.
Meer aandacht voor gezinnen nodig
71% van de ouders vindt dat er in de politiek onvoldoende aandacht is voor gezinnen, terwijl ze gehoord willen worden over onderwerpen die hen direct raken. Ook op de werkvloer missen ouders begrip en flexibiliteit om werk en gezin goed te combineren. Dat vergroot de druk op gezinnen en beïnvloedt de balans thuis.
Oproep tot fundamentele verandering
De initiatiefnemers noemen de resultaten van het onderzoek zorgwekkend. Volgens hen is een fundamentele koerswijziging nodig, waarbij niet systemen en regelingen centraal staan, maar de behoeften van gezinnen en kinderen. Ouders hebben behoefte aan structurele oplossingen, meer steun vanuit de samenleving en beleid dat investeert in gelijke kansen en een sterke sociale basis voor alle kinderen. Toegankelijke kinderopvang van hoge kwaliteit speelt daarin een belangrijke rol.
Benieuwd naar alle onderzoeksresultaten? Lees het volledige rapport van de Staat van Gezinnen 2026.
