Kinderen beginnen niet met dezelfde uitgangspositie aan de basisschool. Dat blijkt uit de International Early Learning and Child Well-being Study (IELS) van de OESO, waaraan Nederland in 2025 voor het eerst deelnam. Het onderzoek laat zien dat Nederlandse vijfjarigen grote verschillen laten zien in kennis, vaardigheden en sociaal-emotionele ontwikkeling.
Volgens de onderzoekers hangen die verschillen sterk samen met de sociaal-economische achtergrond en de omgeving waarin kinderen opgroeien. Factoren als voorlezen en de ontwikkelomgeving maken daarbij aantoonbaar verschil.
Kansenongelijkheid begint vóór de basisschool
Het onderzoek bevestigt dat kansenongelijkheid al ontstaat vóór kinderen naar de basisschool gaan. Sommige kinderen starten hun schoolloopbaan met sterk ontwikkelde vaardigheden, terwijl andere kinderen op jonge leeftijd minder ontwikkelkansen hebben gehad. Die verschillen werken vaak door in de verdere schoolloopbaan van kinderen.
Het onderzoek laat zien dat verschillen tussen kinderen al op jonge leeftijd ontstaan en samenhangen met de omgeving waarin kinderen opgroeien. Factoren als voorlezen en de ontwikkelomgeving van kinderen maken daarbij aantoonbaar verschil.
Daarnaast laat het onderzoek zien dat Nederland in internationaal perspectief gemiddeld scoort, maar moeite heeft om echt hoge niveaus te bereiken.
Investeren in kinderen van 0 tot 4 jaar maakt het verschil
Voor de BMK bevestigt het onderzoek dat gelijke kansen beginnen in de eerste levensjaren van kinderen. Juist daarom zijn vroege investeringen in kinderen van 0 tot 4 jaar belangrijk.
Daarnaast onderstrepen de resultaten het belang van:
• toegankelijke kinderopvang voor alle kinderen;
• een rijke ontwikkelomgeving in de eerste levensjaren;
• en sterkere samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs.
Als verschillen tussen kinderen al vóór de basisschool ontstaan, vraagt dat om toegankelijke kinderopvang van hoge kwaliteit voor alle kinderen.
Het volledige onderzoek: IELS-2025_Inzicht in kernvaardigheden van vijfjarigen uit Nederland_Nationaal rapport.pdf
